Hverjum á ég að trúa um ESB?

Svarið liggur í augum uppi. Engum er trúandi sem tjáir sig um kosti eða galla aðildar að ESB. Umræðan er allt of hlutdræg til þess. Með engu móti er hægt að lesa eða hlusta á andstæð sjónarmið til ESB og ætla að taka afstöðu út frá því.

Við kjósendur eigum engu að síður rétt á því að fá óvilhallar upplýsingar og svör um allt sem snýr að hugsanlegri aðildarviðræðum og aðild að ESB. Öðru vísi getum við ekki tekið afstöðu til inngöngu.

Engin ástæða er til að treysta ríkisstjórninni til að hafa beina umsjón með slíkri upplýsingagjöf. Engin ástæða er til að trúa í blindni öllum þeim fjölda hlutdrægra álitsgjafa sem fjölmiðlar kalla til. Upplýsingaóreiðan hefði völdin og kjósendur engu nær.

Blaðamenn geta það

Best væri ef ríkisvaldið fengi hóp sjálfstæðra blaðamanna til að sjá um þessa upplýsingamiðlun. Starf blaðamanna felst jú í því að afla upplýsinga, spyrja spurninga, kafa dýpra og bera niðurstöðuna fram með skýrum, skilmerkilegum og heiðarlegum hætti. Blaðamenn hafa menntun, reynslu og þjálfun í slíkum vinnubrögðum. Afrakstur vinnu blaðamanna birtist fyrir opnum tjöldum, þeir geta ekkert falið.

Hlutverk þessa blaðamannahóps yrði að tryggja óháðar upplýsingar um hvað tekur við ef kjósendur samþykkja aðildarviðræður. Þær upplýsingar geta komið úr öllum áttum, ekki síst frá þeim sem eru annaðhvort með eða á móti aðild að ESB. Hlutverk blaðamanna yrði að komast til botns í hvað er rétt, hvað orkar tvímælis og hvað á heima í ruslafötunni. Þegar um vafamál eða óvissu væri að ræða þá hefðu blaðamennirnir á sínum herðum að skýra stöðuna og draga fram andstæðar skoðanir – en þó þannig að kjósendur verði ekki skildir eftir með spurningamerki á enninu.

Vinna þessa upplýsingahóps þyrfti að vera lifandi á netinu, andstæðir pólar þurfa að geta komið áliti sínu á framfæri og fengið svör sem eru hafin yfir allan vafa. Mikilvægt er síðan að þó hópurinn fengi laun greidd úr ríkissjóði, þá hlíti hann engu valdboði nema eigin samvisku samhentrar ritstjórnar.

Höfundur er ráðgjafi í almannatengslum.