Utan vallar: Karl, trans eða ein­fald­lega kona?

Khelif sagði í viðtali nýlega að hún hefði greinst með hátt magn karlhormóna í líkama sínum. Í kjölfarið fór af stað mikil bylgja á netinu, líkt og gerðist á Ólympíuleikunum árið 2024, um að þarna væri karl á ferðinni.

Nú væri komin staðfesting á því.

Khelif sagðist í viðtalinu hafa neyðst til að taka hormónabælandi lyf í aðdraganda Ólympíuleikanna árið 2024.

Hún er með svokallað SRY gen, sem er á Y-litningi, sem tengist yfirleitt kynþroska karla og veldur háu testósterón magni.

„Þetta er náttúrulegt. Þessi frávik eru náttúruleg, þau eru það sem ég er. Ég gerði ekkert til að breyta því hvernig ég er náttúrulega,“ segir Khelif í viðtalinu.

Hún raunar gerði það þó, að breyta sér náttúrulega. En ekki til að hækka testósterón magn – heldur lækka það.

Hún tók hormónabælandi lyf fyrir undankeppni Ólympíuleikanna samkvæmt viðtalinu, í samráði við lækna. Sú meðferð hafi haft áhrif á líkamsstarfsemina.

„Það tekur þig úr jafnvægi. Ég grét mikið, þetta ruglar í tilfinningunum, sérstaklega þegar maður er að losa sig við kíló fyrir vigtun.“

Caster Semenya, Ólympíumeistari í millivegalengdarhlaupum, er líkt og Khelif á intersex-skalanum – það sem kallað er DSD (differences of sex development). Það er ákveðið misræmi í þroska litninga, kynkirtla eða kynfæra – sem getur haft í för með sér eins breytilega eiginleika og einkenni eins og fólk er margt.

Þar er um að ræða líffræðilega þróun fósturs sem skilar sér með ákveðnum hætti við fæðingu og hefur ekkert með t.d. trans fólk að gera.

Litningafræðingar geta eflaust farið dýpra í skilgreiningar á DSD en líkt og áður segir eru afleiðingar slíks breytilegar hvað hormón og kynfæri varðar.

Samkvæmt rannsóknum er á bilinu einn af hverjum 1.000 til 4.500 einstaklingum með DSD.

Margir hverjir vita ekki af því alla sína ævi að þeir séu með DSD. Enda fæstir skikkaðir í testósterón mælingar vegna starfs síns.

Þær Semenya og Khelif fóru þó í slíkar mælingar og eru því ekki með hefðbundna hormónastarfsemi, en fæðast þó sem konur.

Þær eru með leg, leggöng og eggjastokka.

Semenya var neydd af Alþjóðaólympíunefndinni til að lækka sitt testósterón magn hygðist hún keppa áfram í 800 og 1.500 metra hlaupum. Mál hennar varð heimsfrægt og endaði fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu, sem dæmdi Semenya í hag.

Þrátt fyrir það hafa reglur um lækkun testósteróns náð sterkari fótfestu í heimi íþrótta undanfarin misseri og umræðan um konur með hátt testósterón magn verið bæði hatrömm og full af staðreyndavillum – sérstaklega þar sem slíkar konur eru í mörgum tilfellum ranglega sagðar karlar eða trans konur.

Það er einfaldlega ekki rétt.

Þessi umræða birtist skýrt í kringum Khelif líkt og þrætt var hér eftir að hún vann sigur á hinni ítölsku Angelu Carini á Ólympíuleikunum fyrir tveimur árum síðan.

Mektarfólk fussaði og sveiaði yfir því að karl væri að berja konu á Ólympíuleikum og úr varð heljarinnar grautur staðreyndavilla. Staðreyndagrautur sem er enn verið að hræra í allar áttir í dag.

Þrátt fyrir viðtal Khelif á dögunum er enn jafn skýrt þá og nú að þarna er um konu að ræða.

Ekki karl. Ekki trans konu.

Khelif er þá heldur ekki ósigrandi. Hún hefur unnið 48 bardaga og tapað níu á sínum ferli.

Auðvitað þarf að huga að samkeppnisforskoti, sanngirni í keppni og sér í lagi, þegar kemur að hnefaleikum, öryggi keppenda. Það eru þó margir aðrir þættir, meðfæddir eða varðandi aðstöðu, sem geta veitt jafn mikið ef ekki meira forskot í keppni heldur testósterón magn.

Testósterón magn er jafnvel breytilegra innan hvors kyns fyrir sig, en að jafnaði þar á milli. Það hefur almennt ekki úrslitaákvæði um getu í íþróttum eitt og sér, þó það séu tengsl þar á milli.

Eftir standa enn spurningar um hvaða leið sé best að fara hvað þetta varðar. Hvar eigi að koma konum með hátt testósterón magn fyrir og hvort sé réttlætanlegt að neyða þær í hormónameðferðir sem fari gegn þeirra náttúruleika, og getur haft slæmar afleiðingar á þeirra heilsu.

Vangaveltur um hvar eigi að koma trans konum fyrir er svo allt önnur umræða. Sem þarf að byggja á staðreyndum.

Sú umræða kemur hins vegar konunni Imane Khelif nákvæmlega ekki neitt við.