Frá sr. Friðriki til Eurovision: Sama woke-frásagnarvélin, sama niðurrifsverkefni gegn gyðing-kristnum rótum Vesturlanda Hilmar Kristinsson skrifar 12. desember 2025 18:01 Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Sjá meira
Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar