Mat­vöru­verslanir kattslakar en lyfjarisi fylgist grannt með

Utanríkisráðherra tilkynnti í gær að fríverslunarsamningur Íslands og annarra EFTA-ríkja við Ísrael verði ekki uppfærður. Það þýðir að nýjar vörur og þjónusta frá Ísrael falla ekki undir samninginn. Tilefnið er hernaður Ísraela á Gasa en auk þess verður tveimur ráðherrum meinað að ferðast til Íslands og vörur frá hernumdum svæðum í Ísrael sérstaklega merktar. Auk þess tilkynnti ráðherra að farið yrði í aðrar aðgerðir. 

Samkvæmt upplýsingum frá forsvarsmönnum Bónus, Krónunnar og Prís eru engar ísraelskar vörur til sölu í verslununum. Ekki náðist í forsvarsmenn Samkaupa við gerð fréttarinnar. Tölur yfir innflutning grænmetis og ávaxta frá Ísrael ríma við þetta, en þær sýna að hann hefur hríðfallið undanfarin ár. 

Tölurnar eru frá Hagstofunni en meðal þess sem í gegnum tíðina hefur verið flutt inn til Íslands frá Ísrael eru ávextir á borð við avókadó, en líka raftæki á borð við SodaStream og hárvörur úr línu Moroccan Oil. Samkvæmt upplýsingum frá Elko eru slík raftæki flutt inn frá Evrópu en ekki Ísrael.

Viðskiptin enn mikil

Ragnhildur Hólmgeirsdóttir talskona sniðgönguhreyfingar BDS á Íslandi segir viðskiptin þó enn mikil á milli landanna. 

„Það eru ekki vörur sem almenningur kaupir heldur stórir tölvuhlutir, dýrir tölvuhlutir fyrir gagnaver. Stærsti lyfjaframleiðandi sem við kaupum frá á Íslandi er Teva frá Ísrael.“

Forsvarsmenn lyfjafyrirtækisins Teva á Íslandi segjast í svörum til fréttastofu nú meta hvort yfirlýsing ráðherra feli í sér breytingar fyrir fyrirtækið. Metið sé hvort aðgerðirnar feli í sér formlegar breytingar á þátttöku Íslands í fríverslunarsamningi EFTA og Ísraels eða hvort hún feli í sér nýjar viðskiptahömlur.

„Ef einhverjar breytingar verða formlega kynntar sem hafa áhrif á vöruflæði eða tollafyrirkomulag munum við fara vandlega yfir þær til að meta hugsanleg áhrif þeirra - bæði fyrir starfsemi okkar og sjúklinga á Íslandi.“

Bregðast þurfi við áhrifum stórfyrirtækja

Ragnhildur hefði viljað sjá íslensk yfirvöld ganga lengra í táknrænum aðgerðum. „Við getum horft á það sem Slóvenía gerði fyrir mánuði held ég þar sem var lagt blátt bann við öllum vopnaflutningi til Ísraels í gegnum Slóveníu.“

Skoða þurfi langtímaaðgerðir til að bregðast við áhrifum stórfyrirtækja hér á landi með tengsl við Ísrael. „Því Ísrael í dag, sérstaklega í dag eftir árásina á Katar. Þetta er mjög hættulegt ríki sem er ekki gott að hafi mikla aðkomu að íslensku samfélagi.“