Einangraður einræðisherra sjötugur í dag

Hópur rússneskra ríkisborgara, búsettur á Íslandi, stóð fyrir mótmælagjörningi í tilefni sjötugsafmælis Pútins Rússlandsforseta fyrir utan sendiráð Rússlands við Túngötu í dag.

Átta Rússar lögðust í líkpokum á stéttina fyrir framan sendiráðið til að minna afmælisbarnið á afleiðingar ólöglegrar innrásar herja hans í Úkraínu. Við líkpokana var lagður stærðarinnar táknrænn flugfarseðill fyrir Pútin aðra leið frá Moskvu til Haag þar sem Alþjóðaglæpadómstóllinn er til húsa.

Hér fyrir neðan má sjá myndir frá mótmælunum.

Vladimir Putin sem er sjötugur í dag hefur verið við völd í Rússlandi í tuttugu og tvö ár. Fyrst sem forseti í tvö kjörtímabil frá 2000 til 2008, forsætisráðherra frá 2008 til 2012 þegar hann tók á ný við forsetaembættinu eftir víðtækt kosningasvindl að margra mati. Innrás Putins í Úkraínu má rekja til heimsmyndar hans og það áfall sem hann varð fyrir sem KGB njósnari í Dresden í Þýskalandi þegar Sovétríkin féllu 1991. Þetta sagði hann í ávarpi til rússneska þingsins hinn 25. Apríl árið 2005.

„Í fyrsta lagi verðum við að viðurkenna að hrun Sovétríkjanna var mesta landfræðipólitíska stórslys aldarinnar. Og fyrir rússnesku þjóðina var þetta raunverulegur harmleikur.“

Putin hefur lýst árunum eftir hrun Sovétríkjanna þegar Boris Yeltsin og stjórn hans reyndu að koma á lýðræði í Rússlandi sem algjöru niðurlægingartímabili þar sem Vesturlönd hafi haft Rússland að leiksoppi. Fyrst í stað reyndi Putin að halda uppi jákvæðum samskiptum við Vesturlönd en harðlínustefna hans og ofsóknir gegn andstæðingum hans ásamt vaxandi stórveldisdraumum spilltu því sambandi fljótlega og algerlega eftir forsetakosningarnar 2012.

Eftir þær kosningar brutust út fjölmennustu mótmæli í Rússlandi frá valdaránstilraun harðlínukommúnista árið 1991, sem Putin lét að lokum berja niður. Síðan þá hefur hann enn hert tökin á pólitískum andstæðingum og ýmist látið handtaka þá eða koma þeim fyrir kattarnef og lokað á alla frjálsa fjölmiðlun í Rússlandi.

Nú eru hersveitir afmælisbarnsins á undanhaldi víðast hvar í Úkraínu eftir mikið mannfall sem Putin reynir að fylla upp í með herkvaðningu 300 þúsund manna. Hann segir stríðið ekki lengur snúast um frelsun Úkraínu undan nasisma. Rússar væru að verjast innrás Bandaríkjamanna og NATO sem vildu sundra rússneska sambandsríkinu. Talið er að um 200 þúsund ungir menn hafi flúið Rússland eftir herkvaðninguna.

Gríðarlegur stuðningur Vesturlanda við Úkraínu kom Putin á óvart sem og mikið baráttuþrek Úkraínumanna. Rússneski herinn hefur reynst illa skipulagður og hergögn hans úrelt og oft í slæmu ástandi og baráttuþrekið virðist lítið.

Bandaríkin, Bretland og margar aðrar þjóðir hafa dælt hergögnum og fjármunum til Úkraínu. Leiðtogar Evrópusambandsins samþykktu aukin stuðning og hertari refsiaðgerðir í dag. Þeir funduðu einnig um aðgerðir til að bregðast við tilraunum Putins til að ráðskast með og kúga Evrópu til að láta af refsiaðgerðum gegn Rússlandi með því að skrúfa fyrir gasflutninga sem hefur leitt til mikillar hækkunar á orkuverði.

Ursula von der Leyen forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins segir Evrópu hafa náð að birgja sig upp af gasi og þannig komið upp fyrstu varnarlínunni gagnvart kúgun Putins fyrir veturinn. Samningar hefðu verið gerðir um gaskaup af Norðmönnum og Bandaríkjunum.

„Nú er kominn tími til að ræða hvernig við getum dregið úr hækkunum á orkuverði og stjórnun Pútíns á orkuverðinu,“ sagði von der Leyen. Leiðtogarnir komust ekki að niðurstöðu í dag en þeir funda áfram á morgun. Fimmtán ríki sambandsins vilja setja þak verðið á gasi en Þjóðverjar og Danir leggjast gegn því af ótta við að erfiðlega geti þá gengið að útvega gas.