Hagstofustjóri botnar ekkert í Sigurði Inga

Sigurður Ingi var gestur Bítisins í morgun en umsjónarmenn voru að velta fyrir sér neysluvísitölunni sem komin er úr böndunum og áhrif svimandi húsnæðisverðs þar á. Sigurður Ingi taldi það standa uppá Hagstofuna að kippa því í liðinn og hann hafi einmitt oft bent á það, að taka ætti markaðsverð húsnæðis úr vísitölu neysluverðs.

„Þetta er hjá Hagstofunni. Hún stjórnar þessu, hún ræður þessu og ég hef sagt: Af hverju er ekki löngu búið að þessu,“ sagði Sigurður Ingi og taldi að það hefði mátt að setja í samhengi við síðustu kjarasamninga. Hins vegar hafi lágvaxtaumhverfi tekið við og þá hafi staðan breyst. 

Þegar ráðherra var spurður hvort hagstofustjóri réði þessu taldi Sigurður Ingi svo vera, eða þá Hagstofan sem slík.

Hagstofufólk veit ekki hvaðan á sig stendur veðrið

„Neineineinei,“ segir Ólafur Hjálmarsson Hagstofustjóri í samtali við Vísi þegar hann var spurður um hvort þetta væri á hans könnu.

„Í lögum um um vístitölu neysluverðs fylgjum skilgreiningu þjóðhagsreikninga og þar inni er húsnæði eða kostnaður við húsnæði,“ segir Ólafur og skilur ekki alveg hvaðan á sig stendur veðrið. Hann bendir á að vísitalan hafi verið reiknuð frá árinu 1914, og húsnæðisliðurinn hafi komið seinna inn í.

„Vísitalan er fyrst og fremst ætluð til að reikna út kaupmátt launa og hvernig kjörin eru að breytast,“ segir Hagstofustjóri. 

Ólafur rekur það í ítarlegu máli að fenginn hafi verið erlendur sérfræðingur til landsins á sínum tíma sérstaklega í tengslum við nefndarstarf þar sem húsnæðisliðurinn hafi verið tekinn út til athugunar.

„Niðurstaðan var sú að þessi aðferðafræði væri mjög traust,“ segir Ólafur. Sem telur misskilnings gæta, húsnæðisliðurinn hafi einmitt til langs tíma jafnað sveiflur í vísitölunni. Þegar gengið hafi fallið og vöruverð hækkað hafi húsnæðisverð lækkað og jafnað.

Ráðherra rugli tvennu óskyldu saman

Þannig virðist sem ráðherra sé að rugla tveimur óskyldum fyrirbærum saman, annars vegar útreikingi á því hvernig hlutirnir virki og svo hver hafi það með höndum að ákveða hvernig beri að haga beri málum með lagasetningum.

„Það er ekki Hagstofan sem ákvað að verðtryggja lán í landinu, það eru stjórnvöld sem ákveða það og þau geta breytt því með breytingum á lögum um vexti og verðtryggingu. Það er þeim í lófa lagið og kemur Hagstofunni ekkert við,“ segir Ólafur og bendir á að þeirra þar sé að reikna út vísitölu. Og það geri Hagstofan í ýmsum myndum. Vísitalan sé alveg til útreiknuð án húsnæðis.

„En það eru stjórnmálamenn sem geta sagt um það í lögum hvernig þeir vilja hafa verðtrygginguna,“ segir Ólafur sem vill ekki trúa því að menn ætli að fara að breyta mælingum um vísitölu neysluverðs í landinu.

Þannig að þetta er bara ekkert á þinni könnu eða Hagstofunnar?

„Nei, við höfum ekkert um lög um vexti og verðtryggingu í landinu að gera. 

En okkur ber að mæla kaupmátt,“ segir Ólafur og dregur ekki fjöður yfir að orð ráðherra komi honum og fólki innan Hagstofunnar afar spánskt fyrir sjónir.

Að stinga höfðinu í sandinn

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir um þetta sama efni í viðtali við fréttastofu að til að verja stöðugleika þurfi að hægja á ferðinni. Hann segir ekki hlutverk Seðlabanka að hafa skoðun á því hvernig verðbólga er mæld. Að taka húsnæðisliðinn úr vísitölunni sé ekki verðbólguaðgerð sem hjálpi, spurður af fréttamanni hvort það sé líkt og að stinga höfðinu í sandinn.

Uppfært klukkan 14:30 Hagstofan hefur sent frá sér tilkynningu vegna málsins.