Stökk Ulrike Meinhof í heim hryðju­verkanna

Þann 14. maí 1970 sat Meinhof á fræðibókasafni í Vestur-Berlín ásamt Andreas Baader, róttæklingi sem afplánaði fangelsisdóm fyrir íkveikjur í stórverslunum. Baader hafði fengið að yfirgefa fangelsið undir lögregluvernd á þeim forsendum að hann og Meinhof ynnu saman að bók.

Byltingarandinn tók yfir

Það var yfirvarp. Vopnaðir félagar Baaders réðust inn á safnið, starfsmaður var skotinn og Baader frelsaður. Meinhof hafði ætlað að sitja eftir og viðhalda þannig þeirri ímynd að hún væri aðeins saklaus blaðakona. Þegar á hólminn var komið tók byltingarandinn yfir og í stað þess að sitja flúði hún með hópnum og fór upp frá þeim degi í felur. Atburðurinn er almennt talinn marka upphaf Rauðu herdeildarinnar, RAF.

Þessi saga á sér djúpar rætur í Vestur-Þýskalandi sjöunda áratugarins. Landið hafði risið hratt úr rústum heimsstyrjaldarinnar en hluti ungu kynslóðarinnar taldi að raunverulegt uppgjör við nasismann hefði aldrei farið fram. Fyrrverandi nasistar sátu enn í ýmsum valdastöðum og róttækir stúdentar fóru í vaxandi mæli að líta á vestur-þýska ríkið sem framhald gamla kerfisins í nýjum búningi.

Morðið á stúdentinum Benno Ohnesorg í mótmælum árið 1967 og skotárásin á stúdentaleiðtogann Rudi Dutschke ári síðar ýttu enn frekar undir þessa róttækni.

„Neysluhryðjuverk“

Á sama tíma beindist reiðin gegn Víetnamstríðinu, bandarískri heimsvaldastefnu og vestrænni neyslumenningu. Andreas Baader og hin gallharða prestsdóttir Gudrun Ensslin kveiktu ásamt félögum í tveimur stórverslunum í Frankfurt árið 1968 til að mótmæla því sem þau kölluðu „neysluhryðjuverk“.

Meinhof kynntist Baader og Ensslin þegar hún sem blaðamaður fjallaði um réttarhöldin vegna íkveikjanna. Á prenti gagnrýndi hún ofbeldisfullar aðferðir þeirra en með sjálfri sér heillaðist hún af því að þau létu ekki nægja að tala um byltingu heldur væru tilbúin að framkvæma hana.

Þegar Andreas Baader var handtekinn aftur árið 1970 tók Meinhof þátt í að skipuleggja frelsun hans á bókasafninu. Með ákvörðuninni um að stökkva á eftir honum á flótta lokaði hún síðan leiðinni aftur inn í fyrra líf sitt.

Skömmu síðar hélt hópurinn til Mið-Austurlanda þar sem liðsmenn fengu þjálfun hjá palestínskum skæruliðum. Þegar þau snéru aftur til Þýskalands hófst uppbygging þeirrar vopnuðu neðanjarðarhreyfingar sem átti eftir að standa fyrir bankaránum, sprengjuárásum og morðum og marka djúp spor í sögu Vestur-Þýskalands.

Fyrri þáttur Skuggavaldsins um Ulrike Meinhof og Rauðu herdeildirnar er nú aðgengilegur inni á Tal.is og aðrar helstu streymisveitur. Í síðari þættinum sem birtist eftir tvær vikur verður fjallað um hryðjuverk RAF, umfangsmikla leit þýskra yfirvalda að hópnum og dularfulla dauða leiðtoga hans í Stammheim-fangelsinu.