Mennta­mál í Hafnar­firði: Raun­veru­legar lausnir fyrir nem­endur og starfs­fólk

Samfylkingin í Hafnarfirði hélt á dögunum opinn fund um menntamál í bænum þar sem fram fóru góðar og málefnalegar umræður. Gestur fundarins var Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands.

Umræðan á fundinum endurspeglar vel það sem ég hef sjálf upplifað í starfi mínu síðustu ár.

Ég hef starfað í menntakerfinu í rúm 20 ár, bæði sem kennari og stjórnandi í Hafnarfirði. Þetta er besta starf í heimi en það hefur líka breyst mikið á undanförnum árum.

Við sem störfum í leik- og grunnskólum stöndum frammi fyrir sífellt flóknari áskorunum. Við sjáum aukinn kvíða, erfiðleika með einbeitingu og flóknari samskipti barna. Þetta endurspeglar breytt samfélag og birtist daglega í starfi skólanna.

Við verðum að grípa fyrr inn í

Það þýðir að byggja þarf upp raunverulegan þrepaskiptan stuðning fyrir börn og ungmenni, ekki síst á aldrinum 16–18 ára, þar sem mörg mál verða þung áður en gripið er til aðgerða. Snemmtæk íhlutun er ekki bara betri fyrir barnið heldur er hún líka skynsamleg fyrir samfélagið í heild.

Við erum vissulega þegar með ákveðinn ramma í gegnum farsældarlögin og í skólum Hafnarfjarðar starfa farsældarteymi sem fara yfir mál sem talin eru þurfa aukinn stuðning. Það er mikilvægur grunnur.

En kerfið er þungt, úrræði fá og biðlistar langir. Þar liggur vandinn – og þar þurfum við að gera betur.

Aðgerðir sem skipta máli strax

Við þurfum að grípa til aðgerða strax. Eitt af því er að fækka nemendum í bekkjum. Það hefur bein áhrif á námsumhverfi, líðan nemenda og getu kennara til að sinna hverjum og einum.

Á sama tíma þurfum við að horfa til stærri breytinga. Við þurfum að fjölga fagstéttum innan skólanna, s.s. atferlisfræðingum, iðjuþjálfum, talmeinafræðingum og þroskaþjálfum. Þannig mætum við þörfum barna innan skólanna sjálfra. Við þurfum einnig að efla sérúrræði fyrir þau börn sem þurfa mestan stuðning.

Við megum ekki gleyma starfsfólkinu

Veikindahlutfall í leik- og grunnskólum er hátt og álag er mikið. Ef við ætlum að halda í gott fagfólk þurfum við að tryggja því öryggi, stuðning, fræðslu og handleiðslu. Sterkt skólakerfi byggir á sterku starfsfólki.

Í umræðunni hefur einnig verið bent á þörf á að skoða úthlutun fjármagns til skóla með nýjum hætti. Ein leið er að gefa skólum meira svigrúm til að meta eigin þarfir og forgangsraða út frá

raunverulegum aðstæðum. Í dag upplifa margir stjórnendur að þeir þurfi að „selja“ þörf nemenda sinna fyrir þjónustu. Það er staða sem við verðum að breyta.

Ofbeldi og áhættuhegðun í skólum

Þessi málaflokkur krefst heildstæðrar nálgunar. Aukið ofbeldi og áhættuhegðun kallar á skýr viðbrögð og aukið samstarf milli skóla, foreldra og annarra þjónustukerfa. Án snemmtækrar íhlutunar er hætta á að mál þróist í alvarlegri farveg sem hefur áhrif á bæði nemendur, starfsfólk og samfélagið í heild.

Við eigum sterkan grunn

Það er unnið frábært starf í leik- og grunnskólum Hafnarfjarðar. Þar starfar fagfólk sem mætir börnum af alúð, þekkingu og metnaði á hverjum degi og heldur utan um flókið og krefjandi starf af mikilli fagmennsku.

Þessi skrif eru ekki hugsuð til að draga úr því, þvert á móti.

Þessi skrif byggja á samtölum við fólk sem starfar í kerfinu og þeim röddum sem ég heyri daglega. Röddum sem lýsa bæði stolti yfir starfinu og áhyggjum af því álagi og þeim áskorunum sem því fylgja.

Við eigum sterkan grunn. En einmitt þess vegna eigum við að hafa kjark til að hlusta, bregðast við og gera betur.

Menntamál eiga að snúast um fólk

Menntamál eiga að snúast um fólk. Ef við ætlum að standa undir því þurfum við að grípa fyrr inn í, bregðast fyrr við og byggja upp kerfi sem mætir raunverulegum þörfum barna og starfsfólks.

Allt þetta er í samræmi við áherslur Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.

Samfylkingin í Hafnarfirði ætlar að:

• stórefla geðheilbrigðismál barna og ungmenna
• efla þrepaskipta þjónustu í anda farsældarlaganna
• auka sálfræði- og stoðþjónustu í skólum
• draga markvert úr biðlistum eftir þjónustu
• bæta starfsumhverfi kennara og annars starfsfólks skóla
• auka faglegt sjálfstæði skóla og veita þeim raunverulegt svigrúm
• efla frístunda- og forvarnarstarf þannig að öll börn hafi tækifæri til þátttöku

Markmiðið er skýrt

Markmiðið er að byggja upp menntakerfi sem er réttlátt, öflugt og sveigjanlegt, menntakerfi þar sem öll börn fá raunveruleg tækifæri til að vaxa, læra og blómstra.

Við erum sterkari saman

Höfundur skipar 8. sæti á framboðslista Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.