Lækkum leikskóla­gjöld og tökum upp 100% syskina­afslátt

Það er yndislegt að ala upp börn í Árborg. Börnin fara út að leika sér, hjóla út um allar koppagrundir, þekkja alltaf einhvern allstaðar svona eins og þegar maður sjálfur ólst upp í litlu bæjarfélagi. Það er hinsvegar langt í frá ódýrt að eiga börn í Árborg. Undanfarin ár hafa komið fram allskonar sparnaðarleiðir hjá sveitarfélaginu sem hafa helst bitnað á fólkinu sem við viljum styðja við og hlúa að í samfélaginu okkar, barnafólkinu. Til dæmis höfum við sem eigum börn á leikskólaaldri orðið fyrir miklum hækkunum á sama tíma og þjónusta hefur minnkað sbr. svokallaða skráningardaga og skráningu viðveru eftir kl. 14 á föstudögum.

Sláandi samanburður

Ég ákvað að bera saman leikskólagjöld í Svf. Árborg við nágrannasveitarfélögin ásamt Reykjavík. Niðurstöðurnar eru sláandi. Hér er tekið dæmi um leikskólagjöld fyrir hjón með eitt barn í vistun 40 klst. á viku (frá kl. 8-16), með tekjur upp á 14 milljónir króna á ári og fékk þannig samanburð á milli Árborgar og þriggja annarra sveitarfélaga.

Í Svf. Ölfusi eru 36 klst. á viku er gjaldfrjálsar. Þar greiða foreldrar einungis fyrir tvær klukkustundir á dag. Fyrir 40 klukkutíma vistun á viku greiða foreldrar því 8.820 krónur auk 12.815 krónur fyrir fæði. Það gera 21.635 kr. á mánuði eða 259.620 kr á ári. Þar eru engir sérstakir skráningardagar en hægt er að skrá börnin í leikskóla milli jóla og nýárs og í dymbilviku en fyrir það greiða foreldrar ekki aukalega. Ef börn eru skráð í fríi þessa daga þá falla niður fæðisgjöld. Systkinaafsláttur nær yfir öll skólastig (dagforeldra, leikskóla og frístund) eins og á hinum stöðunum sem kannað var. Í Svf. Ölfusi er systkinaafsláttur 30 % með barni númer 2 og 50 % af barni númer 3.

Í Hveragerði er sama saga en þar eru gjaldfrjálsir 36 klst á viku eða 6 klukkutímar á dag. Fyrir 8 tíma greiða því foreldrar 8.800 kr. auk 12.300 kr. í fæðisgjald. Það gera 21.100 krónur á mánuði eða 253.200 kr á ári. Þar eru einnig engir sérstakir skráningardagar. Í Hveragerðir er systkinaafsláttur á þann veg að 30 % afsláttur er fyrir barn númer tvö og 100 % afsláttur fyrir barn númer þrjú og fleiri.

Í Reykjavík er komið nýtt kerfi þar sem leikskólagjöld eru tekjutengd og því er hér gert ráð fyrir 14 milljónum í árstekjur foreldra til þess að auðvelda samanburð. Fyrir 40 klukkustunda vistun á viku greiða foreldrar því 14.400 kr auk 15.290 kr í fæðisgjald. Foreldrar greiða því 29.690 kr á mánuði eða 356.280 kr á ári. Teknir voru upp skráningardagar sem eru vetrar- og haustfrí sem fylgja fríum grunnskólanna, í Dymbilviku og milli jóla og nýárs en fyrir það greiða foreldrar 5000 kr á dag. Systkinaafsláttur er þannig að 100 % afsláttur er gefinn fyrir hvert barn umfram eitt.

Í Árborg samkvæmt ,,nýju“ leiðinni greiða foreldrar fyrir 40 klukkustunda vistun 47.586 kr. auk 12.884 kr. í fæði. Foreldrar greiða því 60.470 krónur á mánuði eða 725.640 kr á ári fyrir vistunina. Þar eru einnig skráningardagar sem fylgja grunnskólum sveitarfélagsins og þarf að greiða 3000 kr á dag fyrir þá. Í Árborg er systkinaafsláttur 50 % fyrir barn númer tvö, 75% fyrir barn númer þrjú og 100 % fyrir barn númer 4.

Það blasir því við að mun dýrara er að hafa börn í vistun á leikskólum í sveitarfélaginu okkar, en það munar um 179,5 % á Leikskólagjöldum í Svf. Ölfusi og Árborg á ári. Milli Árborgar og Hveragerðis munar 186,6% á leikskólagjöldum og á hvorugu tilfelli er um að ræða svokallaða skráningardaga svo foreldrar geta nýtt sér 40 klukkustunda vistun. Í Árborg og Reykjavík eru skráningardagar en það munar þó 103,7 % á leikskólagjöldum.

Við sem samfélag hljótum að hafa metnað fyrir því að barnafólk vilji setjast að sveitarfélaginu okkar en með þennan gríðarlega mun á leikskólagjöldum þá er nokkuð víst að barnafólk horfi til þess að flytja í nágrannasveitarfélögunum. Við þurfum að breyta þessu og vera samkeppnishæf!

Setjum þak á leikskólagjöld

Samfylkingin leggur til að þak verði sett á leikskólagjöld og 100% systkinaafsláttur tekinn upp. Auk þess verði réttur til leikskólavistar lögfestur frá því að fæðingarorlofi lýkur. Það þarf að gerast í samstarfi ríkis og sveitarfélaga og er löngu tímabært.

Tillögurnar flokksins gera ráð fyrir að engin fjölskylda greiði meira en 50 þúsund krónur á mánuði fyrir 40 tíma leikskólaviku, en að tekjulægri greiði minna. Þannig hlífum við barnafjölskyldum við allt að 450 þúsund króna kostnaði á ári.

Því til viðbótar er lagt til að haldið verði áfram að efla frístundastyrki við barnafjölskyldur til að ýta undir virka þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi um land allt.

Höfundur er frambjóðandi á Samfylkingarinnar og óháðra í Árborg.