Rétti reksturinn við eftir tapár

Síðasta ár var versta rekstrarár ferðaþjónustufyrirtækisins Nordic Visitor frá árinu 2010 en með róttækri endur­skipulagningu náði fyrirtækið hins vegar miklum viðsnúningi í rekstrinum og stefnir nú í að 2018 verði besta rekstrarár þess frá upphafi.

Nordic Visitor tapaði 40 milljónum króna á árinu 2017 samkvæmt nýbirtum ársreikningi fyrirtækisins, meðal annars vegna kostnaðarhækkana, gengisstyrkingar, skattahækkana á innlendar ferðaskrifstofur og væntinga um vöxt sem skiluðu sér ekki. Tekjur fyrirtækisins á árinu námu 1.267 milljónum króna og jukust um 6,8 prósent á milli ára en á móti jókst rekstrarkostnaður um fjórtán prósent. Þá var eigið féð orðið neikvætt um 13 milljónir króna.

„Þrátt fyrir mikinn vöxt undanfarin ár hefur afkoman farið hratt niður á við. Það kostar að vaxa og við vorum komin í alltof mörg verkefni sem voru að skila of lágri framlegð til að standa undir kostnaði,“ segir Ásberg Jónsson, stofnandi og meirihlutaeigandi Nordic Visitor. „Í upphafi síðasta árs áttuðum við okkur á því að landslagið væri að breytast hratt, og að breytingarnar gerðu það að verkum að ýmsar vörur sem við vorum að selja urðu óarðbærar.“

Ásberg segir að stjórnendur og starfsmenn fyrirtækisins hafi á síðari hluta árs 2017 ráðist í róttæka endurskipulagningu á starfsemi fyrirtækisins sem fól í sér að leggja áherslu á arðsemi umfram vöxt. „Aðgerðirnar sneru að því að endurskipuleggja vöruframboð fyrirtækisins og auka sölu beint til viðskiptavina í gegnum netið. Dregið var verulega úr sölu á ferðum til erlendra endursöluaðila og lokað var fyrir markaðssetningu inn á óarðbæra markaði,“ segir Ásberg.

Á sama tíma var starfsmönnum fækkað og verkferlar sjálfvirknivæddir auk þess sem innkaupin voru endurskipulögð og ákveðin sérfræðistörf flutt til Skotlands. Þessar aðgerðir skiluðu skjótum viðsnúningi.

„Við erum á einu ári að færa fyrirtækið frá því að skila tapi yfir í það að ná besta rekstrarári fyrirtækisins frá upphafi. Fyrstu mánuði eftir aðgerðir dróst velta fyrirtækisins saman um 20 prósent en með nýjum áherslum er okkur að takast að viðhalda veltu milli ára. Aukningin er í ferðum sem skila okkur mun betri framlegð og af þeim ástæðum auk lækkunar á rekstrarkostnaði erum við að skila langtum betri afkomu,“ segir Ásberg. „Árin 2016 og 2017 hafa sýnt okkar að mikill vöxtur á stuttum tíma skilar sér ekkert endilega í betri afkomu.“

Slök afkoma fyrirtækisins á síðasta ári er ekki einsdæmi í ferðaþjónustu hér á landi. Afkoma fyrirtækja í greininni hefur farið hratt niður á við, að sögn Ásbergs, og verður 2018 mjög erfitt ár fyrir marga. Hann telur þörf á mikilli hagræðingu. „Greinin er í raun á sambærilegum stað og sjávarútvegur árið 1989 þegar þörf var á samþjöppun og mikilli hagræðingu. Vöxturinn var ekki sjálfbær og gat í raun ekki haldið áfram á þessum hraða. Yfirvöld hafa ekki náð að halda í við vöxtinn, innviðir hafa ekki byggst upp í takt við mikla fjölgun ferðamanna og kostnaður fyrirtækja hefur vaxið umfram tekjur. Það eru of mörg fyrirtæki starfandi í ferðaþjónustu í dag og það er því miður ekki pláss fyrir þau öll.“