Enn um skrautblóm SA Indriði H. Þorláksson skrifar 29. nóvember 2012 08:00 Starfsmaður SA og fyrrum samstarfsmaður minn á ýmsum vettvangi sendir mér kveðjur í Fréttablaðinu 27. nóv. sl. í tilefni af greinarstúf sem ég skrifaði um skattatillögur SA. Ég hef þá reglu að svara í engu ómálefnalegum tilskrifum og þeim sem byggja á kreddum og hentifræði. Rökræða ber ekki árangur í slíkum tilvikum. En mér er hlýtt til Halldórs Árnasonar. Ég veit að honum er ekki illa í ætt skotið, velviljaður og sanngjarn innst inni. Ætla má að tími til andsvara hafi verið knappur og hann því gripið til gamalla frjálshyggjufrasa í stað ígrundunar. Í þeirri von að til hennar gefist síðar tóm bendi ég honum á eftirfarandi.Einföld þríliða Umkvörtun um talnaleiki ofar hans skilningi ber lítillæti hans vitni. Þar er þó á ferðinni einföld þríliða, sem við lærðum báðir í barnaskóla löngu áður en við lærðum hagfræði þar sem við beittum henni á mörgum sviðum svo sem við vísitölur og stöðlun talnaraða eins og gert var í grein minni og reyndar einnig í skýrsla SA. Ég benti einnig á heimildir um þær tölur sem til grundvallar liggja, þ.e. ríkisreikninga og fjárlagafrumvarp. Ég skil vel að Halldór ómaki sig ekki á því að fletta upp á staðreyndum og mun því senda honum þær sérstaklega þar sem þær eru of umfangsmiklar fyrir stutta grein. Það verður hins vegar varla heimfært undir lítillæti að fella dóm, á grundvelli talna, sem dómarinn að eigin sögn skilur ekki, þess efnis að ég beri ekki skynbragð á hagnaðarþörf atvinnulífsins, sem grein mín snerti að litlu eða engu leyti. Þessi dómur er mér ekki þungbær og skiljanlegt að hátt sé reitt til höggs þar sem auk mín var öll ríkisstjórnin undir. Verð ég líklega að biðja hana afsökunar á að hafa valdið klámhöggi þessu.Gerir mér upp skoðanir Halldór gerir mér upp skoðanir svo sem um baráttu atvinnurekenda og launþega, að ég telji að það sé hlutverk stjórnvalda að færa „auðinn frá fjármagnseigendum til fólksins" svo og að ég telji að skattalækkanir séu útilokaðar. Ekkert af þessu kemur fram í grein minni. Í grein minni var ég ekki að fjalla um skattlagningu atvinnurekstrar heldur þeirra sem hafa tekjur af fjármagnseign. SA hefur lengi barist fyrir persónulegum hagsmunum fjármagnseigenda undir því yfirskyni að um hagsmuni atvinnulífsins sé að ræða. Ég tel hins vegar það vera ósvinnu að skattlagning þessara einstaklinga sé með öðrum hætti en annarra þegna þjóðfélagsins. Mín orð gengu ekki út á það að taka af einhverjum „auðinn" heldur það að tekjuhæstu hópar þjóðfélagsins beri sanngjarnan skerf af því sem þarf til að reka þjóðfélagið. Ég veit að Halldór veit eftir langt starf að ríkisfjármálum að sé einum hópi færðir 30 ma. kr. á silfurfati eins og tillögur SA fela í sér muni aðrir þurfa að greiða það eða skerða þarf þjónustu við þá.Styðst ekki við nein rök Það styðst ekki við nein rök að ég telji skattalækkanir útilokaðar. Ég benti á að á síðustu árum hefðu skattar verið lækkaðir hjá sumum en hækkaðir hjá öðrum. Það var afleiðing markvissrar stefnu, sem þegar mátti lesa um í Áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum frá árinu 2009. Þar kemur fram sá ásetningur að breyta skattkerfinu til meiri jöfnuðar og sanngirni um leið og ríkinu er aflað aukinna tekna með hóflegum breytingum, umhverfissköttum og því að þjóðin fái notið auðlinda sinna. Á þeim stoðum hvíla þær breytingar sem gerðar hafa verið. Gegn því berst SA. Komi til þess að skattalækkanir verði raunhæfar, t.d. þegar vaxtabyrðin af arfleifð hrunverjanna minnkar, er ekki eðlilegt að tekjuhæstu þjóðfélagshóparnir njóti forgangs vegna þess eins að þeir höfðu hann fyrir hrun heldur á að nota svigrúmið til að halda áfram að bæta stöðu lág- og miðtekjuhópa. Reynsla annarra þjóða er einnig sú að með því sé best skotið stoðum undir hagvöxt.Húsbóndahollusta Það má stundum ætla að SA telji ríkisstjórnina ábyrga fyrir allri vá sem steðjað getur að þjóðinni nema e.t.v. eldgosum. Það er lofsvert að vera húsbóndahollur en er ekki nokkuð langt gengið að trúa því að tekjufall ríkis, fyrirtækja og heimila á árunum 2008 og 2009, hrun fjárfestinga og stóraukið atvinnuleysi á þeim árum og fleiri sem hruninu fylgdi hafi verið afleiðing af skattastefnu sem kom til framkvæmda 2010 og síðar? Ég á erfitt með að trúa því að Halldór skipi sér í hóp „svokallaðs-hruns"-verja og geri sér ekki grein fyrir því að um er að ræða afleiðingar af aðgerðum stjórnvalda fyrir hrun, sem m.a. skópu skattaumhverfi sem átti sinn þátt í því að fjármálamenn landsins, áhrifaaðilar innan SA, gátu kollsiglt þjóðarskútunni. Tillögur SA eru afturhvarf til þess tíma. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Starfsmaður SA og fyrrum samstarfsmaður minn á ýmsum vettvangi sendir mér kveðjur í Fréttablaðinu 27. nóv. sl. í tilefni af greinarstúf sem ég skrifaði um skattatillögur SA. Ég hef þá reglu að svara í engu ómálefnalegum tilskrifum og þeim sem byggja á kreddum og hentifræði. Rökræða ber ekki árangur í slíkum tilvikum. En mér er hlýtt til Halldórs Árnasonar. Ég veit að honum er ekki illa í ætt skotið, velviljaður og sanngjarn innst inni. Ætla má að tími til andsvara hafi verið knappur og hann því gripið til gamalla frjálshyggjufrasa í stað ígrundunar. Í þeirri von að til hennar gefist síðar tóm bendi ég honum á eftirfarandi.Einföld þríliða Umkvörtun um talnaleiki ofar hans skilningi ber lítillæti hans vitni. Þar er þó á ferðinni einföld þríliða, sem við lærðum báðir í barnaskóla löngu áður en við lærðum hagfræði þar sem við beittum henni á mörgum sviðum svo sem við vísitölur og stöðlun talnaraða eins og gert var í grein minni og reyndar einnig í skýrsla SA. Ég benti einnig á heimildir um þær tölur sem til grundvallar liggja, þ.e. ríkisreikninga og fjárlagafrumvarp. Ég skil vel að Halldór ómaki sig ekki á því að fletta upp á staðreyndum og mun því senda honum þær sérstaklega þar sem þær eru of umfangsmiklar fyrir stutta grein. Það verður hins vegar varla heimfært undir lítillæti að fella dóm, á grundvelli talna, sem dómarinn að eigin sögn skilur ekki, þess efnis að ég beri ekki skynbragð á hagnaðarþörf atvinnulífsins, sem grein mín snerti að litlu eða engu leyti. Þessi dómur er mér ekki þungbær og skiljanlegt að hátt sé reitt til höggs þar sem auk mín var öll ríkisstjórnin undir. Verð ég líklega að biðja hana afsökunar á að hafa valdið klámhöggi þessu.Gerir mér upp skoðanir Halldór gerir mér upp skoðanir svo sem um baráttu atvinnurekenda og launþega, að ég telji að það sé hlutverk stjórnvalda að færa „auðinn frá fjármagnseigendum til fólksins" svo og að ég telji að skattalækkanir séu útilokaðar. Ekkert af þessu kemur fram í grein minni. Í grein minni var ég ekki að fjalla um skattlagningu atvinnurekstrar heldur þeirra sem hafa tekjur af fjármagnseign. SA hefur lengi barist fyrir persónulegum hagsmunum fjármagnseigenda undir því yfirskyni að um hagsmuni atvinnulífsins sé að ræða. Ég tel hins vegar það vera ósvinnu að skattlagning þessara einstaklinga sé með öðrum hætti en annarra þegna þjóðfélagsins. Mín orð gengu ekki út á það að taka af einhverjum „auðinn" heldur það að tekjuhæstu hópar þjóðfélagsins beri sanngjarnan skerf af því sem þarf til að reka þjóðfélagið. Ég veit að Halldór veit eftir langt starf að ríkisfjármálum að sé einum hópi færðir 30 ma. kr. á silfurfati eins og tillögur SA fela í sér muni aðrir þurfa að greiða það eða skerða þarf þjónustu við þá.Styðst ekki við nein rök Það styðst ekki við nein rök að ég telji skattalækkanir útilokaðar. Ég benti á að á síðustu árum hefðu skattar verið lækkaðir hjá sumum en hækkaðir hjá öðrum. Það var afleiðing markvissrar stefnu, sem þegar mátti lesa um í Áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum frá árinu 2009. Þar kemur fram sá ásetningur að breyta skattkerfinu til meiri jöfnuðar og sanngirni um leið og ríkinu er aflað aukinna tekna með hóflegum breytingum, umhverfissköttum og því að þjóðin fái notið auðlinda sinna. Á þeim stoðum hvíla þær breytingar sem gerðar hafa verið. Gegn því berst SA. Komi til þess að skattalækkanir verði raunhæfar, t.d. þegar vaxtabyrðin af arfleifð hrunverjanna minnkar, er ekki eðlilegt að tekjuhæstu þjóðfélagshóparnir njóti forgangs vegna þess eins að þeir höfðu hann fyrir hrun heldur á að nota svigrúmið til að halda áfram að bæta stöðu lág- og miðtekjuhópa. Reynsla annarra þjóða er einnig sú að með því sé best skotið stoðum undir hagvöxt.Húsbóndahollusta Það má stundum ætla að SA telji ríkisstjórnina ábyrga fyrir allri vá sem steðjað getur að þjóðinni nema e.t.v. eldgosum. Það er lofsvert að vera húsbóndahollur en er ekki nokkuð langt gengið að trúa því að tekjufall ríkis, fyrirtækja og heimila á árunum 2008 og 2009, hrun fjárfestinga og stóraukið atvinnuleysi á þeim árum og fleiri sem hruninu fylgdi hafi verið afleiðing af skattastefnu sem kom til framkvæmda 2010 og síðar? Ég á erfitt með að trúa því að Halldór skipi sér í hóp „svokallaðs-hruns"-verja og geri sér ekki grein fyrir því að um er að ræða afleiðingar af aðgerðum stjórnvalda fyrir hrun, sem m.a. skópu skattaumhverfi sem átti sinn þátt í því að fjármálamenn landsins, áhrifaaðilar innan SA, gátu kollsiglt þjóðarskútunni. Tillögur SA eru afturhvarf til þess tíma.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar