Sjálfsmark Jón Sigurður Eyjólfsson skrifar 4. febrúar 2009 06:00 Sem betur fer er langt síðan ég lét af þeim fyrirætlunum mínum að sigra heiminn. Jafnvel þó Steinn Steinarr hefði sagt mér að það væri enginn áhætta í því fólgin að reyna. Hann orti nefnilega: Að sigra heiminn er eins og að spila á spil með spekingslegum svip og taka í nefið. (Og allt með glöðu geði er gjarnan sett að veði.) Og þótt þú tapir það gerir ekkert til því það er nefnilega vitlaust gefið. En lífið sjálft er miklu kaldhæðnara en skáldið. Við höfum orðið vitni að því hvernig það spann örlagavef spjátrunganna sem ætluðu að sigra heiminn. Þeir fóru með bréfum og brigslum, en ekki báli og brandi eins og forfeðurnir, og í mars í fyrra þegar þeir voru um það bil búnir að sigra gjörvallan heiminn fór þá að gruna hið versta. „Ó mæ god! Það skyldi þó ekki hafa verið vitlaust gefið." Þeir eru ekki einir um að hafa verið fíflaðir. Gunnar Tómasson hagfræðingur sagði í Silfri Egils um helgina að þeir fræðingar sem starfað hafa allan sinn aldur eftir rökfræði frjálshyggjukenninganna væru í raun að spila lönguvitleysu. Þetta er verra en hlutskipti Ronaldos hins brasilíska knattspyrnukappa sem var á naríunum á hótelherberginu þegar hann komst að því að Lolíta sem kom með honum var í rauninni nær því að vera Lúlli. Það er misskilningur sem eyðileggur fyrir manni kvöldið (jú og eflaust tekur það nokkrar vikur að komast yfir sjokkið) en ekki heil starfsævi sem er byggð á misskilningi. Ég hef sjálfur látið fífla mig með misskilningi. Ég trúði því til dæmis að Bíldudalur yrði menningarlegt stórveldi uns græni bíllinn hans Garðars lagði upp laupana. Ég held líka enn þá með Ipswich Town í ensku deildinni sem segir sína sögu. Það er því best kunna sér hóf þegar markmið eru sett. Í stað þess að ætla sér að sigra heiminn er til dæmis ágætt að byrja bara á því að sigrast á næstu þraut. Rétt eins og í knattspyrnunni. Þar er alveg óhætt að fara fram með miklum hamagangi því þó að Stjáni negli í hausinn á mér, Nonni sparki í sköflunginn á mér og Trausti gabbi mig upp úr skónum þá er ég alltaf alveg hundrað prósent viss um að ég sé að sækja á rétt mark. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Sigurður Eyjólfsson Mest lesið When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun
Sem betur fer er langt síðan ég lét af þeim fyrirætlunum mínum að sigra heiminn. Jafnvel þó Steinn Steinarr hefði sagt mér að það væri enginn áhætta í því fólgin að reyna. Hann orti nefnilega: Að sigra heiminn er eins og að spila á spil með spekingslegum svip og taka í nefið. (Og allt með glöðu geði er gjarnan sett að veði.) Og þótt þú tapir það gerir ekkert til því það er nefnilega vitlaust gefið. En lífið sjálft er miklu kaldhæðnara en skáldið. Við höfum orðið vitni að því hvernig það spann örlagavef spjátrunganna sem ætluðu að sigra heiminn. Þeir fóru með bréfum og brigslum, en ekki báli og brandi eins og forfeðurnir, og í mars í fyrra þegar þeir voru um það bil búnir að sigra gjörvallan heiminn fór þá að gruna hið versta. „Ó mæ god! Það skyldi þó ekki hafa verið vitlaust gefið." Þeir eru ekki einir um að hafa verið fíflaðir. Gunnar Tómasson hagfræðingur sagði í Silfri Egils um helgina að þeir fræðingar sem starfað hafa allan sinn aldur eftir rökfræði frjálshyggjukenninganna væru í raun að spila lönguvitleysu. Þetta er verra en hlutskipti Ronaldos hins brasilíska knattspyrnukappa sem var á naríunum á hótelherberginu þegar hann komst að því að Lolíta sem kom með honum var í rauninni nær því að vera Lúlli. Það er misskilningur sem eyðileggur fyrir manni kvöldið (jú og eflaust tekur það nokkrar vikur að komast yfir sjokkið) en ekki heil starfsævi sem er byggð á misskilningi. Ég hef sjálfur látið fífla mig með misskilningi. Ég trúði því til dæmis að Bíldudalur yrði menningarlegt stórveldi uns græni bíllinn hans Garðars lagði upp laupana. Ég held líka enn þá með Ipswich Town í ensku deildinni sem segir sína sögu. Það er því best kunna sér hóf þegar markmið eru sett. Í stað þess að ætla sér að sigra heiminn er til dæmis ágætt að byrja bara á því að sigrast á næstu þraut. Rétt eins og í knattspyrnunni. Þar er alveg óhætt að fara fram með miklum hamagangi því þó að Stjáni negli í hausinn á mér, Nonni sparki í sköflunginn á mér og Trausti gabbi mig upp úr skónum þá er ég alltaf alveg hundrað prósent viss um að ég sé að sækja á rétt mark.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun